2015 جىلعى 30 قاراشا, استانا قالاسى
تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى
«تاريحي-مادەني مۇرا وبەكتىلەرىن قورعاۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 1992 جىلعى 2 شىلدەدەگى زاڭىنىڭ 19-بابىنىڭ 14-9) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ مادەنيەت جانە ونەر ىستەرى دەپارتامەنتى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپتە:
1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن;
2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە جانە مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا رەسمي جاريالاۋ ءۇشىن ەلەكتروندىق تاسىمالداعىشتا ەلتاڭبالى مورمەن كۋالاندىرىلعان قاعاز داناسىن قوسا بەرە وتىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءنورماتيۆتى قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ ەتالوندى باقىلاۋ بانكىنە ەنگىزۋ ءۇشىن ەلتاڭبالى مورمەن كۋالاندىرىلعان قاعاز داناسىن قوسا بەرە وتىرىپ وسى بۇيرىققا قول قويۋعا ۋاكىلەتتى تۇلعانىڭ ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭباسىمەن كۋالاندىرىلعان ەلەكتروندىق تۇردەگى وسى بۇيرىقتىڭ كوشىرمەلەرىن جولداۋدى;
3) وسى بۇيرىقتى رەسمي جاريالانۋىنان كەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرۋدى;
4) وسى بۇيرىقتىڭ رەسمي جاريالانۋىنان كەيىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ زاڭ قىزمەتى دەپارتامەنتىنە وسى تارماقتىڭ 1), 2) جانە 3) تارماقشالارىمەن قاراستىرىلعان ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى مالىمەت بەرۋدى قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق 2016 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى جانە رەسمي جاريالانۋى ءتيىس.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ا.مۇحامەدي ۇلى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 30 قاراشاداعى
№367 بۇيرىعىمەن بەكىتىلدى
تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ
جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاعيدالارى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءتارتىبىن انىقتايدى.
2. وسى قاعيدالاردا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار قولدانىلادى:
1) عىلىمي زەرتتەۋ-تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشىن ساقتاۋ جونىندە جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما جاساۋ جانە قاجەتتى جۇمىستار جۇرگىزۋ ماقساتىندا ونىڭ. ساپاسىن جانە ساقتالۋ دەڭگەيىن زەردەلەۋگە, باعالاۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار كەشەنى;
2) ەسەپكە الۋ قۇجاتتارى – تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشىنىڭ العاشقى مالىمەتتەرىن. قىسقاشا سيپاتتاماسى مەن يلليۋستراتسيالىق ماتەريالىن, عىلىمي جانە ناقتى دەرەكتەرىن قامتيتىن ەسەپكە الۋ كارتوچكاسى مەن پاسپورتى;
3) جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما – تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە ورىندالاتىن عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىنىڭ جۇمىس سىزبالارىنان جانە رەستاۆراتسيالىق قۇرىلىس بۇيىمدارىن ازىرلەۋ جانە جەكە كونسترۋكتسيالاردى ازىرلەۋگە ارنالعان سمەتالاردان, ماتەريالداردىڭ قاجەتتىلىگىن ەسەپتەيتىن ۆەدوموستەر مەن جيىنتىق ۆەدومەستەر;
4) مەردىگەر – ءتيىستى كىزمەت تۇرىنە ليتسەنزياسى بار. تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە مەردىگەرلىك جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن جەكە جانە زاڭدى تۇلعا;
5) تاپسىرىس بەرۋشى – تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە جۇرگىزىلەتىن عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىراتىن جانە قارجىلاندىراتىن جەكە جانە زاڭدى تۇلعا;
6) تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرى – تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىنىڭ مەملەكەتتىك تىزىمىنە ەنگىزىلگەن. حالىقتىڭ وتكەن تاريحىمەن, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ دامۋىمەن بايلانىستى, ادام جاساعان نەمەسە ادام مەن تابيعاتتىڭ بىرلەسكەن تۋىندىسى بولىپ تابىلاتىن جەكەلەگەن كەسەندەر, عيماراتتار. قۇرىلىستار مەن انسامبلدەر, تاريحي-مادەني لاندشافتتار جانە باسقا دا كورىكتى جەرلەر;
7) تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە جۇرگىزىلەتىن عىلىمي- رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارى – تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە جۇرگىزىلەتىن ارحەولوگيالىق جۇمىستاردى قوسپاعاندا, وندىرىستىك, عىلىمي- زەرتتەۋ جانە جوبالاۋ جۇمىستارىنىڭ بارلىق تۇرلەرى.
8) تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىنە دايىندالاتىن عىلىمي-جوبالاۋ قۇجاتتامالارى – تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىنە جۇرگىزىلەتىن عىلىمي - زەرتتەۋ قۇجاتتامالارى, رەستاۆراتسيالاۋ جوباسى, جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامالارى, عىلىمي-رەستاۆراتسيالىق ەسەپ قۇجاتتارىنىڭ كەشەنى.
9) تىكەلەي زەرتتەۋ – تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىنىڭ كونسترۋكتسيالارىنداعى قۇرىلىس جانە تەحنولوگيالىق ادىستەرى قولدانىلعان العاشقى ەلەمەنتتەر مەن ماتەريالداردى نەمەسە ولاردىڭ قالدىقتارى مەن ىزدەرىن اشۋ ارقىلى زەرتتەۋ جانە تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىنىڭ تەحنيكالىق جاعدايىن زەرتتەۋ.
2. تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ
جۇمىستارىنىڭ جۇرگىزىلۋ ءتارتىبى
3. تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن (بۇدان ءارى – عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارى) جۇرگىزۋ ءۇشىن عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە ارنالعان عىلىمي-جوبالاۋ قۇجاتتاماسى دايىندالادى (بۇدان ءارى عىلىمي-جوبالاۋ قۇجاتتاما).
4. عىلىمي-جوبالاۋ قۇجاتتاما ەسەپكە الۋ جانە تاريحي-مۇراعاتتىق پەن بيبليوگرافيالىق زەرتتەۋلەر نەگىزىندە عىلىمي-جوبالاۋ قۇجاتتامانىڭ قۇرامى مەن مازمۇنىن ايقىندايتىن تاپسىرماعا سايكەس دايىندالادى.
5. تاپسىرمانى تاپسىرىس بەرۋشى دايىندايدى جانە كەلىسىم ارقىلى مەردىگەرگە عىلىمي-جوبالاۋ قۇجاتتامانى دايىنداۋ ءۇشىن بەرەدى.
6. مەردىگەر عىلىمي-جوبالاۋ قۇجاتتاماسىن دايىنداۋ پروتسەسىندە عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزەدى, جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسىن دايىندايدى.
7. عىلىمي-جوبالاۋ قۇجاتتامانى تاپسىرىس بەرۋشى بەكىتەدى, حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى – ۋاكىلەتتى ورگانمەن, جەرگىلىكتى ماڭىزى بار تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استانانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىمەن كەلىسىلەدى جانە كەلەسى ءبىر نەمەسە بىرنەشە جۇمىستاردى جۇرگىزۋ مەردىگەرگە تاپسىرادى:
1) كونسەرۆاتسيالاۋ – تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشىن ودان ءارى بۇزىلۋدان ساقتايتىن جانە ەسكەرتكىشتىڭ تاريحي قالىپتاسقان كەلبەتىن وزگەرتپەي ونىڭ كونسترۋكتسيالىق بولىكتەرى مەن ساندىك ەلەمەنتتەرىن بەكىتۋدى جانە قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ءىس-شارالار كەشەنى. ەسكەرتكىشتىڭ ءبۇتىن ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ءىس-شارالاردان تۇراتىن اۆارياعا قارسى جۇمىستار دا كونسەرۆاتسيالاۋعا جاتادى;
2) رەستاۆراتسيالاۋ – تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشىن قۇندىلىعى جوق جانە ەسكەرتكىشتىڭ كەلبەتىن بۇزاتىن قاباتتاردان تازارتۋ جولىمەن ونىڭ تاريحي, ساۋلەتتىك-كوركەمدىك كەلبەتىنىڭ ساقتالۋى مەن اشىلۋىن, عىلىمي نەگىزدەلگەن دەرەكتەر ارقىلى عيماراتتىڭ, ءانسامبلدىڭ, كەشەننىڭ جوعالعان ەلەمەنتتەرىنىڭ ورنىن تولتىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ءىس-شارالار كەشەنى;
3) قايتادان جاساۋ – جەتكىلىكتى عىلىمي دەرەكتەرى مەن تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشىنىڭ ايرىقشا تاريحي, عىلىمي, كوركەمدىك نەمەسە وزگە دە مادەني ماڭىزى بولعان كەزدە جوعالعان تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشىن قالپىنا كەلتىرۋ جونىندەگى ءىس-شارالار كەشەنى;
4) جوندەۋ – تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشىنىڭ تەحنيكالىق جاي-كۇيىن ونىڭ كەلبەتىن وزگەرتپەي, كەزەڭدىك جۇمىستار جۇرگىزۋ جولىمەن كۇتىپ-ۇستاۋ جونىندەگى ءىس-شارالار كەشەنى;
5) بەيىمدەۋ – تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشىنىڭ تاريحي, كوركەمدىك قۇندىلىعىنا جانە ساقتالۋىنا نۇقسان كەلتىرمەي, ونىڭ قازىرگى زامانعا ساي پايدالانىلۋى ءۇشىن جاعداي جاساۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلەتىن ءىس-شارالار كەشەنى جاتادى.
8. عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن بەكىتىلگەن عىلىمي-جوبالاۋ قۇجاتتاما, كەلىسىمشارت نەگىزىندە مەردىگەر جۇرگىزەدى.
مەردىگەر عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن باستار الدىندا ءۇش كۇن بۇرىن تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشى ورنالاسقان اۋماعىنداعى وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, استانانىڭ, اۋدانداردىڭ وبلىستىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردى جوسپارلانعان جۇمىس بويىنشا جازباشا تۇرىندە ەسكەرتەدى.
9. عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن «تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندەگى ارحەولوگيالىق جانە (نەمەسە) عىلىمي-رەستاۆراتسيالىق جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋ قىزمەتىن ليتسەنزيالاۋ كەزىندە قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارىن جانە ولارعا سايكەستىكتى راستايتىن قۇجاتتار تىزبەسىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلى 29 قاڭتارداعى №29 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن جانە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىندە №10644 بولىپ تىركەلگەن, تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىنە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن جۇزەگە اسىرۋ قىزمەتى ليتسەنزيالاۋ كەزىندە قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىن مەردىگەردىڭ عىلىمي جەتەكشىسى باسقارادى.
10. اياقتالعان عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىن قابىلداۋ تاپسىرىس بەرۋشى تاعايىنداعان كوميسسيا ارقىلى جۇزەگە اسادى.
11. تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىندە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارى اياقتالعاننان كەيىن مەردىگەر:
1) تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشىنىڭ رەستاۆراتسيالاۋعا دەيىنگى, جۇرگىزىلۋ كەزىندەگى جانە اياقتالۋ كەزەڭىندەگى جاعدايى بەلگىلەنگەن كارتوگراممانىڭ سىزباسى قوسىمشادا بەرىلگەن عىلىمي-رەستاۆراتسيالىق ەسەبىن;
2) تاپسىرىس بەرۋشى مەن مەردىگەر قول قوياتىن اتقارىلعان جۇمىستار جونىندە ەركىنشە تۇردەگى اكتىنى دايىندايدى.
12. عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستار تاپسىرىس بەرۋشى مەن مەردىگەردىڭ اتقارىلعان جۇمىستار جونىندە اكتىگە قول قويىلعاننان كەيىن اياقتالدى دەپ سانالادى.
بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 24 جەلتوقساندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №12500 بولىپ ەنگىزىلدى.